Kosova'da Yahudi Mirası Korunmuyor

Prizren Belediye Meclisi binasında “Kosova ve Yahudi Cemaati” konulu konferans düzenlendi. Çok sayıda akademisyenin katıldığı konferansta iki halk arasında dostluk ilişkilerinin olmasına rağmen tarihi evrakların ve kültürel mirasların korunmasına bu dostluğun yansımadığı vurgulandı. Konuşmacıların çoğu Arnavut Halkının İkinci Dünya Savaşı sırasında Yahudilerin korunmasında gösterdiği seferberliğin altını çizdi.

İki toplum arasında ilişkilerin uzun bir tarihe dayandığı belirtilen konferansta Kosova Yahudiler Cemaati Başkanı Votim Demiri, yüzyıllara dayanan dostluğu ABD’de Yahudilerin Kosova kurtuluşu sırasında destekleriyle örnekledi.
 
Kosova Kültür Gençlik ve Spor Bakanı Valton Beqiri ise İkinci Dünya Savaşı sırasında Arnavutların Yahudileri korumakta gösterdiği seferberliğe vurgu yaptı.

Arnavutluk’ta 20 Yahudi’nin bulunduğunu ve İkinci Dünya Savaşı sırasında hiçbirinin kovulmadığını söyleyen İsrail’de yaşayan Prizren doğumlu bilim adamı Raul Teitelbaum, Kosova’da 550 Yahudiden sadece 201’i kaldığını belirtti. Eski Yugoslavya’da Yahudilerin Nazi katliamlarından 80%’nin hayatını kaybettiğini bildiren Teitelbaum, Kosova’da bu oranın 38% olarak bölgede en düşük olduğunu belirtti. Kosova’da İkincisi Dünya Savaşında Yahudilerin en fazla Priştine ve Mitroviça’da yaşadığına dikkati çeken Raul Teitelbaum, svaştan sonra 550 Yahudi’den çoğunun geri dönmediğini belirtti.

Kudüs Üniversitesi çerçevesinde çalışmalarını sürdüren Yahudi Sanat Merkezi temsilcisi Ivan Çereshnjesh, Kosova’da Yahudi kültür mirasının tarihi süreç içerisinde gazaba uğradığını ve az sayıda eserin korunduğunu bildirdi. Nobırda yakınlarında bir arkeoloji parkın Kosova Hükümeti tarafından düzene alınması ümidini ifade eden Çereshnjesh, Priştine’de Yahudi Mezarlığın onarım çalışmalarından memnun olmadıklarını da vurguladı.

Kosova Kültür Gençlik ve Spor Bakanlığı Kültürel Miras Bölümü yöneticisi Burbuqe Deva-Bakija, Çek Büyükelçiliği desteği ile düzene alınan Yahudi Mezarlığı çalışmasını başarılı değerlendirirken Yahudi Cemaatin kurumlar ile işbirliğine yanaşmasından şikâyetçi oldu.