Dürüst İlkeli Anında Haber - KOSOVAHABER

Çarsamba, 17 Ekım 2018

Balkan Halkları Tarihin Nesnesi Olmaya Devam Ediyor - Bayram Pomak

Perşembe 10 Ekım 2018 09:19

Tarih bir yerde yaşanmış ve bitmiş olaylar mıdır yoksa tarih bir yerde başlayan olayların devamı mıdır? Aslında tarih dediğimiz şey yaşanmış ve bitmiş değildir; tam aksine, bugün yaşadığımız olaylar geçmişte başlamış bir takım meselelerin devamıdır. Ancak bunu anlamak, kavramak ve buna göre günümüzü yorumlamak her milletin harcı değildir. Bunu başarabilen milletler tarihte nesne değil özne olmuş ve tarihi olayları yönlendirmişlerdir. Biz genelde tarihi okurken şurada bu olmuş, burada bu olmuş diye okumaktayız. Daha da vahimi olan tarih yazarlarımız bile olgulardan tarihi yazmamakta, kendi düşünce dünyalarına göre tarihi yazmaya çalışmaktadırlar. Bugün Balkanlar’da yaşanan durumu, son otuz yılı değerlendirmeden anlamakta zorlanırız.

30 yıl önce Berlin Duvarı yıkılmıştı. Aslında yeni bir düzenin başlangıcı olan 90’lı yılları anlatmak için Berlin Duvarının yıkılması sembolik olarak ifade edilir. Kapitalizm ve Komünizm çift kutupluluğundan sonra artık dünyada tek kutuplu bir yapıya doğru gidiliyordu. Hızlı bir şekilde Komünist Rusya, etkisi altında bulunan bölgelerden çekilmeye başladı. Bu dünya düzeninin bozulmasıyla birlikte Komünizm etkisi altında bulunan Balkanlar da sarsıldı ve 90’lı yıllarda kanlı savaşlara, ölümlere, tecavüzlere, yıkımlara sahne oldu. 90’lı yılların sonuna geldiğimizde Balkanlar’ın dizaynı büyük ölçüde tamamlanmıştı. Ancak bunun bedeli Balkanlar için çok ağır olmuştu. NATO, üsleriyle Balkanlar’ın bazı bölgelerine yerleşmişti.

2000’li yıllarda 90’lı yılların artçı sarsıntıları hala devam etmekteydi. Savaşların ardından kısa bir süre sonra Balkan devletleri yeni yeni kendine gelmeye ve sistem kurmaya çalışıyordu. Komünist Rusya Balkanlar’dan çekilmiş olsa bile,o dönemde iktidarı elinde bulundurmuş olan siyasi zihniyet halensiyaset sahnesindeydi. Yani dün komünist olanlar bugün kapitalist olmuştu ve devletin tüm varlıklarını çalıyordu. Komünizmden Kapitalizme geçiş aşamasında yapılan özelleştirmelerde yine Komünist dönemde iktidarda olanlar vardı ve bu özelleştirmeler onların eliyle yapılıyordu. Bugün Balkanlar’daki en büyük zenginlerin eski Komünistlerin aile fertlerinin elinde olması tesadüf değildir.

Avrupa Birliği ve NATO, Rus etkisini tamamen Avrupa’dan atmak için Balkanlar’ı kendi yasal çerçevelerine alma projelerini devam ettiriyor. 2000’li yıllarda Hırvatistan, Bulgaristan gibi ülkeler AB üyesi oldu ve NATO’ya girdi. Şimdi Bosna, Sırbistan, Karadağ, Arnavutluk, Kosova ve Makedonya’nın AB’ye girme süreci başlatılmaya çalışılıyor. Makedonya’daki referandum, Kosova-Sırbistan anlaşması, Yunanistan-Arnavutluk deniz sınırı anlaşması, hepsi bu projeksiyonun parçası. Yani Makroyu anlamadan Mikro anlaşılamaz.

NATO önce Arnavutluk’u üye olarak aldı; daha sonra ise Karadağ’da yükselen Rus etkisini kırmak için hemen Karadağ’ı üye yapmak için düğmeye bastı. Ruslar tüm Karadağ sahillerini neredeyse satın almıştı. Karadağ üzerinden Rusya’nın Adriyatik’te etkinliğini artırmasına Batı seyirci kalamazdı. Öyle ki NATO tarihinde bir ilk yaşanarak ilk defa NATO bir ülkeyi üyeliğe davet etti. Orda bulunan Rus yanlıları ve Sırp azınlık karşı çıksa da Karadağ’ın NATO’ya girmeme gibi bir şansı olamazdı. Karadağ NATO’ya üye olduktan sonra NATO, Karadağ’da bir deniz üssü ve Arnavutluk’ta bir hava üssü kurma kararı aldı. Üslerin inşaatının önümüzdeki yıl başlaması planlanıyor.

Balkanlar’da bu fasıl kapatıldıktan sonra, sıra Rus etkisinin bulunduğu diğer bir ülke olan Makedonya’ya geldi. Makedonya’nın AB ve NATO üyesi olması için ilk önce Yunanistan’la var olan isim sorununu çözmesi gerekiyordu. Fakat Makedonya’daki yönetim Rus yanlısıydı. Bunun üzerine Batı yanlısı Zoran Zaev’e büyük destek verilerek seçimlerden galibiyetle çıkması sağlandı. Zaev seçimi kazanmış olsa da Makedonya Cumhurbaşkanı George İvanov hükümeti kurma görevini Zaev’e vermek istemiyordu. Bu şekilde anlaşmazlıklar devam ederken ABD yönetiminde Balkanlar’dan sorumlu kişi olan HoytYee Makedonya’ya bir ziyaret gerçekleştirdi. Yee’nin İvanov’u ziyaretinden sonra İvanov, hükümeti kurma görevini Zaev’e vermeye “ikna” oldu. Ancak her ne kadar Zaev hükümeti kursa da dünyada nadir gerçekleşen olaylardan biri gerçekleşti ve Makedonya Meclisine yüzleri maskeli insanlar girip Zaev de dahil olmak üzere, birçok kişiye karşı fiziki şiddet uygulayarak kanlar içerisinde bıraktı. Amaç, her türlü kaosu yaratıp Batı’nın işini zorlaştırmaktı. Aynı şekilde Karadağ’da da Sırbistan’dan gelen bir grup seçim gecesi darbe yapacakları suçlamasıyla yakalandı.

Bölgedeki hemen hemen her devlette Batı yanlısı yönetimler bulunmaktadır. Ancak özellikle nüfusu Ortodoks çoğunlukta olan ülkelerde ciddi bir Rus sempatisi de bulunmaktadır. Özellikle Ortodoks kiliseleri tamamen Batı karşıtı ve Rus yanlısıdır. Rusya buralardan bölgeye sızmakta ve bölgede oyun kurucu olma planları yapmaktadır.

Tarihte Balkanlar’da var olan büyük güçlerin rekabetleri bugün de var gücüyle devam etmektedir. Batı ve NATO tüm Balkanlar’ı kendi yasal çerçevesine alarak Rusya’nın bölgede elini kolunu bağlamayı amaçlamaktadır. Ancak bu, bugün ortaya çıkmış bir proje değildir. Berlin Duvarının yıkılmasının ardından Balkanlar dizayn edilmeye ve Batı dünyasına uygun hale getirilmeye başlandı. Bu proje adım adım devam etti ve bugün projenin tamamlanarak bölgenin AB ve NATO’ya katılımının tamamlanması planlanıyor. Batı tarih boyunca ve 90’lı yıllarda hem Bosna hem Kosova hem de diğer bölgeler için Rusya’yla müzakere etmiştir. Artık kendi yasal çerçevesine ve himayesine aldığı bölgede NATO Rusya’yla pazarlık yapmak istemiyor. Bütün Balkan devletleri AB ve NATO’ya katılma isteklerini belirtirken Sırbistan sadece AB’ye katılmak istediğini, NATO’ya ise katılmayacağını ve askeri olarak tarafsız bir politika izleyeceğini deklare etti. Ancak Sırbistan Rusya’nın Balkanlar’a giriş kapısı olması hasebiyle bu, NATO ve AB’yi ciddi şekilde rahatsız etmektedir. Karadağ’a kargaşa çıkarmak için girenler Sırbistan’dan girmişti ve Makedonya Meclisine saldıranlarda Sırbistan’la bağlantılıydı. Sırbistan’ın bu bağlantısının ortaya çıkması üzerine Makedonya-Sırbistan arasında ilişkiler gerildi ve Sırbistan tüm diplomatik personelini geri çekti.

 

Yorum

500 Karakteriniz kaldi

YORUM KURALLARI

1.    Yaptığınız yorum, yazıyla alakalı olmasına özen gösteriniz.
2.    Yazım ve dilbilgisi konusundakı hassasiyetinizi yorumlarınızda da gösteriniz.
3.    Her zaman nazik bir üslup kullanmaya özen gösteriniz.
4.    Yukarıdaki kurallardan herhangi birine uymamanız durumunda, site editörü yorumunuzu yayınlamama hakkına sahiptir.