Dürüst İlkeli Anında Haber - KOSOVAHABER

Pazar, 24 Ekım 2021

Gilan Bölgesi Mezar Taşları Çalışması Kitabı Yayınlandı

Cumartesi 02 Ekım 2021 21:38

Priştıne İslami İlimler Fakültesi projesi olarak ‘‘Gilan Yöresi’nde Osmanlı Mezar Taşların Transkripsionu ve Çevirisı’’  3. Cilt yapılan yoğun çalışmalar sonucu gün yüzünü gördü.

Aşağıda kitapta yer alan önsözü veriyoruz:
Önsöz
Morava Yöresi'nde mezar taşları üzerindeki Osmanlıca yazıtların araştırılması, incelenmesi ve transkripsiyonun (deşifre edilmesinin) amacı, atalarımız hakkında daha fazla bilgi ve veriye sahip olma arzusundan kaynaklanmaktadır. Şimdiye kadar Kosova’nın genelinde ve özellikle de Morava bölgesinde  mezar taşları hakkında kapsamlı bir araştırma yapılmamıştır.
Daha önce Osmanlıca yazıtlarıyla ilgili  Priştine Yöresi (1. cilt)ve Mitroviça bölgesinde (2. cilt) yapığımız çalışmalarda olduğu gibi, 2020 yılının başlarında da, konuyu alanında uzman kişilerle görüşülerek, projenin devamını yine İslami İlimler Fakültesi himayesinde, Morava Yöresi’ndeki  (Gilan, Vitiya, Kameniça) mezar taşları (yazıtları) deşifre etmeyi, tercüme etmeyi ve yazıya dökmeyi karara bağlamıştık..
Bizler, mezar taşlarınıdaki yazıtların değerini bildiğimiz için, geçmişteki tarihi ve kültürel önemini göz önünde bulundurarak, önce mezar taşları tespit edip fotograflayarak, transcript ederek ve tercüme yaparak geçmişte yaşamış değerli şahsiyetlerin isimlerini yaşatmak için, araştırmacılara ve okuyuculara geçmişimizle ilgili tarihi ve kültürel miras olarak bildiğimiz bu yapıtları aydınlığa kavuşturmak amaçlanmıştır.
Atalarımızdan bize miras kalan mezar taşları, özellikle  bu belge niteliği taşıyan metinlerin taşa oyulmuş biçimleri,  maalesef dikkatsizlik ve  bilimsel öneminden yoksun oldukları için, bilmez  kimseler tarafından zarar verilerek  gün geçtikçe yok olmakla yüz yüze kalmışlardır.
 Bu projenin desteklenmesinin  amacı, Morava Yöresi’ndeki Osmanlı kitabekeri (mezar yazıtları) hakkında geniş kapsamlı bir araştırma ortaya çıkarmak  ve kitap olarak yayınlamaktır.
Geçmişte şartları göz önünde bulundurarak, bu alanda uzmanların olmaması, kamu kurum ve kuruluşların ilgi alanı olmaması, doğal akışına bırakılması, söz konusu mezar yazıtları yok olmaya ve zarar görmeye devam etmişlerdir. Bu durum yaptığımız çalışmalar boyunca  Morava Yöresinde olduğu gibi Kosova genelinde saha çalışması boyunca zorluklarla karşılaşmamıza sebep olmuştur.  Ancak, alanında uzman    ve azimli araştırmacılardan olan Phd. Agron İslami ve Dr. Selim Selimi, Morava Yöresi’ni kapsayan yeni ciltin hazırlanmasını yaparken köyden köye, mezarlıktan mezarlığa koşarak tıpkı bir balarısı gibi çiçekten çiçeğe konar gibi mezar taşlarındaki yazıtları tespit etmeye çalışmışlar ve bütün bu çabalar sonucunda eserin yayınlanmasını hazırlamışlardır.
Çalışmanın daha kolay anlaşılabilmesi için,  okuyucular tarafından rahatlıkla okunması için  mezar taşı temizlenmiş fotorafı çekilmiş ve transcript edilmiş haliyle karşılaştırılabilir bir durumdadır. Ayrıca öte yandan zarar görmüş her mezar taşı da, her yerleşim yerinde da tespit edilerek hasar görmüş haliyle kitabın  içinde verişmiştir.  
Önemle arz etmemiz gerekir ki, atalarımızla ilgili bilgiler bu mezar taşlarında gizlenmiş gibi görülse de, ama, aslında geçmişimizle ilgili çok faydalı bilgi ve veriler içerirler. Bu yazılı belgeler nüfus sayımı ve birer  kimlik belgeleri gibi de, bizlere bilgi veriyorlar.    
Elimizde bulunan \"Osmanlıca Mezar Taşların, Transkripsiyonu ve Tercümesi,  Morava Yöresi \" 3. Cilt  başlıklı çalışmada toplam transkrip  edilmiş 179 mezar taşı bulunmaktadır. En eski mezar taşı yazısı, 1715 yılına ait Dobırçan köyünde bulunmaktadır. Devamında Yukarı Slatina köyünün mezarlığındaki mezar taşı  1750,  Pograca köyündeki mezar taşı  1755, Topanica köyündeki mezar taşıysa 1757 yılına aittirler.  
Bu kitabın içeriğinde, ayrıca Osmanlı idaresi döneminde bu bölgelerde yaşamış önemli şahsiyetler   hakkında bilgi veriliyor. Bunların arasında; tanınmış Müderris Adem Efendi, Laştiçalı   Hysejn Efendi'nin oğlu Müderris Abdurrahim Efendi, Molla Junus gibileri sıralayabliriz.
Yapılan çalışmada, Gilan soylularından, aynı zamanda Cinoğulları torunlarından  sayılan, daha doğrusu Gilan kasabasının kurucularından Ahmet Bahtıyar Beg, İsref Bey’in oğlu olduğunu, oysa Cinoğlularından Mustafa Bey’in mezar taşında ise Sultan’ın askeri muhafızlardan Mirahor   olduğu  da bilgisi ortaya çıkmaktadır.  
 Demek oluyor ki,  bu mezar yazıtları bizlere, sadece sınırlı  bilimsel veriler vermekle kalmıyor.  Önemli şahsiyetler  üzerine de verilen bilgilerle de değil, aynı zamanda  bu taşların üzerindeki yazıların içeriği yanı sıra harf işleminin şekli ve yazı üslubunun kullanımı gibi, öte yandan Morava Yöresi’nin sakinleri için,  kültür, sanat, edebiyat ve tarihi  önem arz emektedir.
Son olarak, İslami İlimler Fakültemizin  Bilim Kuruluna, yanı sıra söz konusu projenin gerçekleşmesinde emeği geçen önce müeliflere, editörlere , eleştırmen ve bu eserin yayınlanmasında  mali desteği geçen Gilan Belediyesi  Başkanı sayın Lütfi Haziri’ye ve Meclis üyelerine en içten teşekkürlerimi sunarım.
İslami İlimler Fakültesi
Dekan: Prof.asc. Fahrush Rexhepı
Priştine, 2021

Yorum

500 Karakteriniz kaldi

YORUM KURALLARI

1.    Yaptığınız yorum, yazıyla alakalı olmasına özen gösteriniz.
2.    Yazım ve dilbilgisi konusundakı hassasiyetinizi yorumlarınızda da gösteriniz.
3.    Her zaman nazik bir üslup kullanmaya özen gösteriniz.
4.    Yukarıdaki kurallardan herhangi birine uymamanız durumunda, site editörü yorumunuzu yayınlamama hakkına sahiptir.